Vermogensbelasting Spanje: wat vermogende Nederlanders vaak niet weten

Veel vermogende Nederlanders kijken naar Spanje. Niet vanwege een nieuwe baan, maar om vermogen in box 2 of box 3 buiten het bereik van de Nederlandse fiscus te brengen. Twee aannames sturen dat plan vaak: dat de Beckham-wet u afschermt, en dat Madrid geen vermogensbelasting kent.

Beide aannames kloppen niet meer zoals ze ooit klopten. En de aanname die er het meest toe doet, dat u box 2 achterlaat door te vertrekken, klopte nooit.

Eerst Nederland: box 2 gaat met u mee

Wie een aanmerkelijk belang heeft, minimaal 5% van de aandelen in een vennootschap, krijgt bij emigratie een conserverende aanslag. De Belastingdienst doet alsof u uw aandelen verkoopt op het moment van vertrek en legt een aanslag op over het verschil tussen de waarde in het economisch verkeer en uw verkrijgingsprijs. In 2026 geldt daarvoor het reguliere box 2-tarief: 24,5% over de eerste €67.804 en 31% over het meerdere.

Wat dat in de praktijk betekent:

• Bij emigratie naar een EU- of EER-land krijgt u automatisch uitstel van betaling, zonder zekerheidstelling en zonder invorderingsrente

• Sinds 15 september 2015 is dat uitstel voor aanmerkelijk belang onbeperkt geldig. De aanslag vervalt niet meer na tien jaar

• Het uitstel wordt geheel of gedeeltelijk ingetrokken zodra u dividend uitkeert, aandelen vervreemdt, liquideert of een excessieve lening aangaat

• Bij invordering wordt rekening gehouden met wat u in Nederland en in het woonland feitelijk aan belasting heeft betaald. Ligt het buitenlandse tarief onder het Nederlandse box 2-tarief, dan int Nederland het verschil

• Verhuist u vanuit een EU-land door naar een niet-EU-land, dan trekt de Belastingdienst het uitstel in

• Dividenduitkeringen en vervreemdingen moeten binnen een maand gemeld worden. Niet melden leidt tot directe invordering plus boete

Verhuizen naar Spanje haalt uw BV dus niet uit het zicht. Het bevriest de claim. Zodra u geld uit de vennootschap wilt halen, komt Nederland alsnog langs. Dat is het vertrekpunt waar elke berekening op moet beginnen.

Spanje belast het wereldwijde vermogen van fiscaal residenten

Spanje heeft een echte vermogensbelasting, de Impuesto sobre el Patrimonio (IP), geheven over uw nettovermogen op 31 december. Bent u fiscaal resident, dan geldt die over uw wereldwijde vermogen: uw Nederlandse beleggingsportefeuille, uw aandelen in de BV, uw vastgoed elders. Niet-residenten worden alleen belast over vermogen in Spanje.

De landelijke basisregels:

• Algemene vrijstelling van €700.000 per persoon, plus €300.000 voor de eigen hoofdwoning

• Staatsschaal van 0,2% tot 3,5%, waarbij het toptarief van 3,5% pas geldt boven €10.695.996 aan belastbare grondslag

• Aangifteplicht bij een brutovermogen boven €2 miljoen, ook als er niets te betalen valt. Dat is een aangiftegrens, geen tariefgrens

• De belasting is overgedragen aan de autonome regio’s, die eigen vrijstellingen, eigen schalen en eigen kortingen mogen vaststellen

Dat laatste punt is waar de meeste Nederlanders de mist in gaan.

De regio waar u landt bepaalt alles

Het beeld dat regio’s de vermogensbelasting simpelweg aan of uit zetten is verkeerd. Ze stellen ook eigen vrijstellingsdrempels en eigen tariefschalen vast. Een paar voorbeelden:

• Cataluña: vrijstelling van €500.000, dus €200.000 lager dan de staatsdrempel, eigen schaal tot 2,75% plus een extra schijf van 3,48% boven €20 miljoen

• Comunidad Valenciana: vrijstelling verhoogd naar €1.000.000 per 1 juni 2025 via Ley 5/2025, met een eigen schaal, geen algemene korting

• Baleares: vrijstelling van €3 miljoen, geen algemene korting

• Murcia: vrijstelling van €3,7 miljoen

• Madrid en Andalucía: geen heffing meer onder €3 miljoen, maar daarboven wel degelijk, zie hieronder

Voor een echtpaar met €2,5 miljoen aan gezamenlijk vermogen is het verschil concreet. In Madrid betaalt u nul. In Cataluña of Valencia loopt de aanslag in de duizenden euro’s per jaar, elk jaar opnieuw. Wie op de Costa Blanca of de Costa del Sol landt zonder dit vooraf door te rekenen, ontdekt dat pas bij de eerste aangifte.

Wat er in 2022 en 2023 gebeurde

Eind 2022 voerde Spanje via Ley 38/2022 de Impuesto Temporal de Solidaridad de las Grandes Fortunas (ITSGF) in, een landelijke heffing boven €3 miljoen nettovermogen, met tarieven van 1,7% tot 3,5%. Doel: voorkomen dat vermogenden zich in Madrid of Andalucía vestigden om via de 100% regionale korting aan vermogensbelasting te ontkomen. Het bedrag dat de regio’s lieten liggen, ging zo alsnog naar de staatskas.

De regio’s reageerden. Madrid schafte via Ley 12/2023 de algemene bonificación van 100% af met terugwerkende kracht tot 1 januari 2023, zolang het ITSGF bestaat, en verving die door een variabele korting gelijk aan het verschil tussen de IP-heffing en de ITSGF-heffing. Het gevolg: wie in Madrid boven €3 miljoen zit, betaalt nu gewoon vermogensbelasting aan de regio en houdt nul over aan de solidariteitsbelasting. Andalucía deed hetzelfde vanaf de aangifte over 2024. Cataluña koos de omgekeerde route en verhoogde het eigen toptarief naar 3,48% om de opbrengst zelf te behouden.

Dat verklaart ook de cijfers die online blijven rondzingen. De vaak geciteerde €623 miljoen opbrengst, waarvan €555 miljoen uit Madrid, betreft boekjaar 2022, geïnd in 2023, dus vóór de regionale koerswijziging. Daarna stortte de opbrengst in met ongeveer 95%, tot circa €38 miljoen over de eerste acht maanden van 2024. Niet omdat de heffing verdween, maar omdat hij verschoof: van de staat naar de regio.

De les voor u is niet dat er een landelijk vangnet is bijgekomen. De les is dat de solidariteitsbelasting inmiddels grotendeels ís de regionale vermogensbelasting, en dat boven €3 miljoen niemand in Spanje meer vrijuit gaat.

Waar de Beckham-wet vandaan komt, en wat hij werkelijk doet

De wettelijke basis is Ley 62/2003, tegenwoordig artikel 93 van de Wet op de inkomstenbelasting (LIRPF). Real Decreto 687/2005 is de uitvoeringsregelgeving, niet de wet zelf. De bijnaam komt van David Beckham, die in 2003 bij Real Madrid tekende en tot de eerste grote gebruikers behoorde. Ironisch genoeg zijn professionele sporters sinds 2015 juist uitgesloten van de regeling die naar een voetballer vernoemd is.

Wat het regime doet wordt vaak verkeerd samengevat. Er is geen vlak tarief over alles. U wordt behandeld als niet-resident voor de inkomstenbelasting, en:

• Arbeidsinkomen wordt belast tegen 24% tot €600.000 en 47% daarboven

• Al uw arbeidsinkomen wordt geacht in Spanje te zijn verkregen, ongeacht waar het feitelijk verdiend is. Dit is dus geen vrijstelling voor buitenlands salaris

• Overige inkomsten worden alleen belast voor zover ze uit Spaanse bron komen

• De regeling loopt in het jaar van verhuizing plus de vijf daaropvolgende jaren, en is niet verlengbaar

Voor de vermogensbelasting is het effect wel groot: onder Beckham wordt u ook daar als niet-resident behandeld. Alleen uw in Spanje gelegen bezittingen tellen mee, voor zowel de IP als de ITSGF. Uw Nederlandse box 2- en box 3-vermogen blijft in Spanje buiten beeld. Ook de Modelo 720, de jaarlijkse opgave van buitenlands vermogen, hoeft u niet in te dienen.

Dat is precies waarom het regime zo aantrekkelijk oogt. Het is alleen een tijdelijk schild, en het hangt aan een toegangsvoorwaarde die voor deze doelgroep lastig ligt.

Wie kwalificeert er nu werkelijk

Sinds de Startupwet (Ley 28/2022) is de toegang verbreed. De routes:

• Werknemers met een arbeidscontract of een detacheringsbrief, inclusief telewerkers voor een buitenlandse werkgever, mits met het internationale telewerkvisum

• Bestuurders van een Spaanse vennootschap. Het oude vereiste van een belang onder 25% is vervallen. U mag nu elk belang houden, behalve wanneer de vennootschap een entidad patrimonial is in de zin van artikel 5.2 van de vennootschapsbelastingwet. In dat geval geldt de beperking nog wel

• Ondernemers met een activiteit die als emprendedora is aangemerkt, met een gunstig ENISA-rapport

• Hooggekwalificeerde professionals die diensten verlenen aan startups of werken aan opleiding, onderzoek, ontwikkeling en innovatie, mits dat meer dan 40% van hun totale inkomen uitmaakt

Zelfstandigen zijn dus niet meer categorisch uitgesloten, zoals vaak wordt beweerd. Maar voor de vermogende vertrekker zit het struikelblok in dat woord entidad patrimonial. Een vennootschap die vooral vermogen houdt in plaats van een economische activiteit uitoefent, valt daar snel onder. En dat is precies het type BV of holding waarmee deze groep vertrekt. Wie denkt te kwalificeren door zichzelf tot bestuurder van zijn eigen vermogensvehikel te benoemen, loopt tegen de enige beperking aan die bewust is blijven staan.

Verder geldt: u mag de vijf voorafgaande jaren geen fiscaal resident van Spanje zijn geweest, en de aanvraag via Modelo 149 moet binnen zes maanden na inschrijving bij de sociale zekerheid binnen zijn. Die termijn is fataal.

Het handhavingsrisico

AEAT, de Spaanse belastingdienst, hanteert een variabele beloning voor haar personeel, de Complemento de Productividad. Volgens de eigen jaarrekening ging het in 2024 om ruim €282 miljoen. Dat is een pot voor de hele organisatie van circa 26.000 medewerkers, waarvan ongeveer 30% is bestemd voor het inspectiekorps. Het bedrag van €36.000 per jaar dat in de media circuleert, is een theoretisch gemiddelde uit een extern rapport, en de directe koppeling aan geïnde bedragen wordt door Hacienda betwist.

Wat wel vaststaat en zelden wordt genoemd: er is geen terugvordering als de belastingplichtige de zaak later wint. Oud-inspecteur Emilio Baena verwoordde het zo dat er niets met zijn commissie gebeurt, ook als de zaak verloren wordt, en dat er geen enkele vorm van sanctie bestaat. Tussen 2015 en 2024 verloor AEAT 2.912 rechtszaken.

Rond de Beckham-regeling loopt hier een concreet conflict. Het advocatenkantoor Amsterdam & Partners publiceerde in mei 2025 een rapport waarin AEAT wordt beschuldigd van een fiscale val: mensen aantrekken met een gunstig regime en ze daarna alsnog aanslaan. AEAT verdedigt zich met eigen cijfers: van bijna 37.000 begunstigden in tien jaar is 0,5% gecontroleerd, minder dan 200 dossiers, waarvan 70% is afgesloten met een akkoord of instemming en 30% in bezwaar of beroep ging.

Wat u van beide kanten moet meenemen: de kans op een controle is statistisch klein, maar als u er een krijgt is de procespositie ongunstig. Zeker bij bestuursconstructies rond een eigen vennootschap, waar de vraag of er sprake is van een entidad patrimonial en of het bestuurderschap reëel is, ruimte laat voor interpretatie achteraf.

Kort samengevat

Spanje is geen vermogensbelastingvrij alternatief. Er is een vermogensbelasting over wereldwijd vermogen voor fiscaal residenten, en de regio waar u zich vestigt bepaalt of u nul betaalt of duizenden euro’s per jaar. Boven €3 miljoen betaalt u in heel Spanje, ook in Madrid en Andalucía, sinds die regio’s hun 100% korting hebben vervangen door een variabele.

De Beckham-regeling kan daar tijdelijk bescherming tegen bieden, maar is geen vlak tarief op alles, loopt maximaal zes jaar, en sluit juist het vermogenshoudende vehikel uit waarmee deze doelgroep doorgaans vertrekt.

En wat er ook in Spanje gebeurt: uw box 2-claim blijft in Nederland staan, onbeperkt, tot het moment dat u geld uit uw vennootschap wilt halen. Wie Spanje kiest als route om vermogen veilig te stellen, verplaatst het probleem eerder dan dat hij het oplost.